Як расейская агрэсія разблакоўвае супрацоўніцтва ЕС з Беларуссю

Дарадца прэзідэнта Еўрапарламента Арнольдас Пранкевічус кажа, што ЕС гатовы да перазапуску дачыненняў.
Юлія М · 25 Сакавіка 2015
Як расейская агрэсія разблакоўвае супрацоўніцтва ЕС з Беларуссю

Арнольдас Пранкевічус – адзін з найбольш уплывовых літоўцаў у Бруселі. Ён – памочнік па ўсходняй палітыцы і стратэгіі пашырэння ЕС у кіраўніка Еўрапарламента Марціна Шульца. Раней ён быў дарадцам прэзідэнта Літвы Валдаса Адамкуса. Пранкевічус займаецца ў тым ліку дачыненнямі Еўрапейскага парламента з Беларуссю, пра стан якіх ён распавёў у інтэрв’ю “Ідэі”.

Што ўяўляе сабой супрацоўніцтва паміж Еўрапарламентам і Беларуссю?

Гісторыя апошняга дзесяцігоддзя – гэта гісторыя расчаравання як у Бруселі, так і ў Мінску. Парламент стварыў спецыяльную дэлегацыю па сувязях з Беларуссю. Яна існуе каля дзесяці гадоў і з’яўляецца найбольш незадаволенай з усіх дэлегацый, бо не мае рэальнага партнёра для супрацоўніцтва.

Акрамя таго, у 2010-ым годзе падчас прэзідэнцтва ў Еўрапарламенце Ежы Бузэка быў створаны орган, які займаецца Беларуссю ў Парламенцкай Асамблеі “Еўранэст”, парламенцкім форуме для прасоўвання палітычнай асацыяцыі і далейшай эканамічнай інтэграцыі паміж Еўрапейскім Саюзам і партнёрамі з Усходняй Еўропы. Паколькі мы не можам запрасіць чальцоў беларускага парламента прысутнічаць на “Еўранэсце”, мы вырашылі стварыць працоўную групу па Беларусі. Яна складаецца з іншых краін-чальцоў Усходняга партнёрства і Еўрапейскага парламента.

Гэты форум павінен аналізаваць сітуацыю ў Беларусі і дакладваць Асамблеі Еўранэст, ці ёсць спрыяльныя ўмовы, каб пачаць канструктыўны дыялог з Беларуссю. Гэта орган-пасярэднік па адносінах з Беларуссю.

ЕС гатовы пачаць дыялог з Мінскам?

Геапалітычная сітуацыя, выкліканая расійскай агрэсіяй, можа адкрыць новыя магчымасці для разблакавання сітуацыі з Беларуссю. Мы адкрытыя для перазапуску нашага супрацоўніцтва. Але нам патрэбна, каб Мінск зрабіў рэальныя крокі насустрач. Мы ўжо атрымалі некалькі сігналаў. І гэта добра.

Мы чакаем, як мінімум, вызвалення ўсіх палітычных зняволеных. Тэрміны некаторых з іх вось-вось скончацца. Так што гэта можна зрабіць хутка. Вызваленне палітычных вязняў падкрэсліць сур’ёзнасць намераў з боку Беларусі. Пасля гэтага можна гаварыць пра планы на будучыню.

Як могуць паўплываць прарасійскія чальцы Еўрапейскага парламента, напрыклад Вальдэмар Тамашэўскі, на збліжэнне ЕС і Беларусі?

Я не думаю, што яго ўплыў з’яўляецца значным.

Вядома, у сучасным парламенце ёсць вялікая колькасць дэпутатаў-еўраскептыкаў, радыкалаў, папулістаў з ксенафобскімі і расісцкімі поглядамі. Але яны прадстаўляюць меншасць: 150 з 750 членаў. Большасць выказваецца за праеўрапейскую інтэграцыю і Усходняе партнёрства. І яны актыўна выступалі за фінансавую падтрымку Усходняга партнёрства і санкцыі супраць Расіі.

Вальдэмар Тамашэўскі гаворыць не ад імя большасці Еўрапарлемента, тым больш не ад імя самога Еўрапарламента. Не трэба ўспрымаць яго заявы сур’ёзна. Ён проста аказаўся ў складзе дэлегацыі ў справах Беларусі разам з прадстаўнікамі іншых палітычных груп.

Былыя старшыні дэлегацыі па Беларусі, напрыклад, Яцак Пратасевіч і Філіп Качмарак, былі вельмі адданыя супрацоўніцтву з Беларуссю і яе выхаду з ізаляцыі.

Еўразійскі эканамічны саюз можа паўздзейнічаць на Усходняе партнёрства?

Еўразійскі эканамічны саюз – гэта новы праект з цяжкім стартам з-за эканамічнага крызісу ў Расіі, выкліканага санкцыямі ЕС, падзеннем коштаў на нафту, адтокам капіталу і абясцэньваннем рубля.

Мы бачым вялікія структурныя праблемы як у расійскай эканоміцы, так і ў будаўніцтве Еўразійскага саюза. Недахоп рэформ, інвестыцый і мадэрнізацыі ў ключавых галінах расійскай эканомікі разам з глыбокай і сістэмнай карупцыяй не даюць надзею, што ў кароткатэрміновай перспектыве Еўразійскі саюз стане моцным праектам. Пакуль ЕС ацэньвае і аналізуе. Мы мусім пабачыць, як ён будзе развівацца.

Еўрапарламент удзельнічае ў перамовах аб спрашчэнні візавага рэжыму з Беларуссю?

Еўрапарламент быў першай установай у 2006 годзе, якая выказалася за спрашчэнне візавага рэжыму з Беларуссю. Свабоднае перамяшчэнне людзей з’яўляецца адным з ключавых пытанняў у парламенце. Мы прынялі рэзалюцыі, якія заклікаюць Раду ЕС займацца гэтым пытаннем у аднабаковым парадку.

Падчас саміту Усходняга партнёрства ў Вільні ў лістападзе 2013-га беларускі ўрад дамовіўся правесці перамовы аб спрашчэнні візавага рэжыму. Пасля сканчэння перамоваў законапраект пойдзе ў парламент на ратыфікацыю. Ніякіх праблем для ратыфікацыі няма. Гэта, мабыць, адзіны рэальны і яркі вынік у еўрапейска-беларускіх адносінах за апошнія 10 гадоў.

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Рыгор Астапеня· 3 Жніўня
Ніякай драмы! Тлумачым кожны беларуска-расійскі канфлікт
Ніякай драмы! Тлумачым кожны беларуска-расійскі канфлікт
Тры рэчы, якія варта ведаць пра дачыненні паміж Мінскам і Масквой.
Павел Зерка (Еўрапейская рада па міжнародных дачыненнях) · 30 Ліпеня
Сем выклікаў для Урсулы фон дэр Ляен
Сем выклікаў для Урсулы фон дэр Ляен
Перад Урсулай фон дэр Ляен стаяць сем асноўных выклікаў. Ёй трэба вынайсці магічную формулу, каб сабраць палітычныя пазлы Еўрапейскага саюза.
Вадзім Мажэйка· 15 Ліпеня
Саюзная дэзынтэграцыя. Як Масква ўласнаруч адштурхоўвае Мінск
Саюзная дэзынтэграцыя. Як Масква ўласнаруч адштурхоўвае Мінск
Апаненты Аляксандра Лукашэнкі заўсёды казалі пра небяспеку распачатай ім інтэграцыі з Расіяй. Але дапамога прыйшла адкуль не чакалі: апошнім часам Расія робіць усё, каб дэзынтэграваць нашыя краіны.