Унутры Севастопаля: горад-бунтар наносіць зваротны ўдар

Самая прарасійская частка Крыма таксама з’яўляецца крыніцай галаўнога болю для Масквы. Ці здолее Крэмль умацаваць свой уплыў у Севастопалі?

Рыдван Бары Уркоста (Еўрапейская рада па міжнародных дачыненнях) · 6 Жніўня
Унутры Севастопаля: горад-бунтар наносіць зваротны ўдар

Уладзімір Пуцін адносна нядаўна прыняў адстаўку другога прызначанага Масквой з 2014-га года губернатара Севастопаля – і гэта было сур’ёзным ударам па Крамлі. Гэты горад – самая прарасійская частка Крыма і мае сваё кіраўніцтва, якое не падпарадкоўваецца кіраўнцітву астатняй часткі паўвострава. Але ў Масквы з’явіліся праблемы ў прымяненні свайго звычайнага шаблона, каб кантраляваць Севастопаль.

У астатняй частцы Крыма мясцовыя эліты адносна стабільныя і прывучаныя да жаданняў федэральнага цэнтра. 

Але на працягу ўсяго перыяду знаходжання ва ўладзе абодва севастопальскія губернатары сутыкаліся з сур’ёзнымі праблемамі з мясцовай севастопальскай элітай, якая не была супраць Пуціна ці “Адзінай Расіі” як такой. Яе лідарам з’яўляецца ”народны мэр” Аляксей Чалы. У красавіку 2014-га года гэты бізнесмен і навуковец фактычна выконваў абавязкі кіраўніка горада ўсяго два тыдні. 

У нядаўнім інтэрв’ю ён раскрыў невядомыя дэталі анексіі Крыма ў лютым 2014-га года, а менавіта распавёў, што ён і іншыя ў Севастопалі дамагліся правядзення рэферэндуму, калі не былі ўпэўненыя ў тым, як на гэта адрэагуе Крэмль. Менавіта ў гэты час Чалага абралі лідарам прарасійскага руху, які ў выніку пашырыўся і ў сталіцы Крыма – Сімферопалі. Чалы таксама расказаў, што асноўнай крыніцай ваеннага ціску Расіі на Украіну першапачаткова былі расійскія салдаты з Севастопаля.

Фактар Чалага меў вырашальнае значэнне падчас крызісу і з тых часоў мае велізарнае значэнне. 

Напружанасць паміж гэтым чалавекам і Масквой пачалася даўно. Чалы быў адхілены з пасады яшчэ падчас візіту Пуціна ў Крым у жніўні 2015-га. Нават тады апаненты ў Расіі скардзіліся, што Чалы надта актыўна намагаўся націснуць на Маскву, у тым ліку праз сродкі масавай інфармацыі. Наяўнасць мясцовага лідара са сваёй павесткай непажаданая для Масквы.

Мэта Крамля ў тым, каб падарваць бунтарскі дух “горада-героя” і ўсталяваць рэжым, які ён прывык усталёўваць у іншых месцах: такі, дзе мясцовыя эліты спакойныя і паслухмяныя. Але Чалы і яго паплечнікі ў Севастопалі і Расіі прадстаўляюць цікавую ідэалагічную эвалюцыю, якая нечым падобная да феномена Зяленскага ва Украіне ў  сваім супрацьстаянні з ранейшай палітычнай элітай і постсавецкім менталітэтам.

Як кажуць некаторыя маскоўскія эксперты, канфлікт паміж Масквой і Севастопалем будзе мець каласальныя наступствы для ўсёй Расіі. Горад рыхтуецца да двух важных палітычных падзей: да выбараў у гарадскі савет у верасні гэтага года і выбараў губернатара ў верасні 2020-га года. На думку мясцовых экспертаў, стратэгія Масквы палягае ў тым, каб не дапусціць з’яўлення большасці яе крытыкаў у мясцовым парламенце і ўсё ж паспрабаваць прымяніць свае звычайныя метады ў адносінах ”свабодалюбівага Севастопаля”.

Рыхтуючыся да гэтых выбараў, прыхільнікі Чалага стварылі кааліцыю з 4 партый, але 22 ліпеня ім забаранілі ўдзельнічаць у выбарах. Рэакцыя прыхільнікаў Чалага была хуткай: яны заклікалі да дэманстрацый. У Маскве думалі, што запрашэнне ўзначаліць спіс “Адзінай Расіі” вырашыць сітуацыю, але ён зняў сваю кандыдатуру з выбараў губернатара. Логіка Масквы ў забароне кааліцыі зразумелая: яна не хоча, каб іншыя партыі кідалі выклік манаполіі “Адзінай Расіі”, змяняючы расклад сіл, якім дазволена існаваць у межах “сістэмнай” апазіцыі (Ліберальна-дэмакратычная партыя Расіі, Камуністычная партыя, “Справядлівая Расія”). Масква заўважыла, што не можа проста навязваць адзін і той жа тып рэпрэсіўнага федэральнага рэжыму, які існуе ў Расіі. 

Севастопаль мае ў стасунках з Масквой экзістэнцыяльную дылему. 

Масква выявіла, што не можа навязаць той жа тып рэпрэсіўнага федэральнага рэжыму, які існуе ў Расіі. 

І філасофія паслядоўнікаў Чалага ў Севастопалі і яго прыхільнікаў у Расіі не з’яўляецца падмуркам для выкліку, з якім Крэмль сутыкаўся ў мінулым. Яны клічуць сябе патрыётамі, крытыкуюць ліберальную апазіцыю і вінавацяць іх у тым, што тыя з’яўляюцца агентамі Захаду, але пры гэтым выступаюць супраць палітычнай эліты і карупцыі. 

Для іх бясспрэчна, што Крым з’яўляецца частка Расіі, і яны патрабуюць долі рэальнай улады ў рэгіёне, і таксама ў Расіі.

Любое ўмяшанне ў грамадскае жыццё ў Севастопалі стварае небяспечную сітуацыю для галоўнай расійскай ваенна-марской базы ў Чорным моры. Таму Крэмль імкнецца знайсці метад дзеяння паміж двума вымярэннямі: вайсковым і цывільным. Аднак улады Расіі намагаюцца знайсці яго з 2014-га года. Таму, калі Крэмль у хуткім часе не ўрэгулюе сітуацыю, а выбары не пройдуць так, як яму трэба, узнікне імавернасць, што Масква ўзмоцніць федэральны і вайсковы кантроль над Севастопалем.

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Выбары ў Расеі, чаму абмен палоннымі гэта добра і як там у Эстоніі?
Выбары ў Расеі, чаму абмен палоннымі гэта добра і як там у Эстоніі?
Размаўляем з каардынатарам штаба Навальнага ў Маскве пра выбары і разумнае галасаванне, згадваем Маска і Лукашэнку, а таксама параўноўваем нас і суседзяў.
Рыгор Астапеня· 3 Жніўня
Ніякай драмы! Тлумачым кожны беларуска-расійскі канфлікт
Ніякай драмы! Тлумачым кожны беларуска-расійскі канфлікт
Тры рэчы, якія варта ведаць пра дачыненні паміж Мінскам і Масквой.
Павел Зерка (Еўрапейская рада па міжнародных дачыненнях) · 30 Ліпеня
Сем выклікаў для Урсулы фон дэр Ляен
Сем выклікаў для Урсулы фон дэр Ляен
Перад Урсулай фон дэр Ляен стаяць сем асноўных выклікаў. Ёй трэба вынайсці магічную формулу, каб сабраць палітычныя пазлы Еўрапейскага саюза.