Як звязаная гарадская мабільнасць і гендар?

Ігнаруючы патрэбы жанчын, мы не зможам пабудаваць зручную транспартую сістэму.
· 15 Снежня 2014
Як звязаная гарадская мабільнасць і гендар?

Інтарэс менчукоў да ўрбаністыкі ў гэтым годзе на ўздыме. З аднаго боку «Менсктранс» і гарадскія ўлады ўкараняюць новую сістэму аплаты, апытваюць грамадзянаў пра іх чаканні і распрацоўваюць Стратэгію развіцця грамадскага транспарту да 2020-га. З іншага, валанцёры ладзяць роварныя экскурсіі, гарадскія актывісты ладзяць «Фестываль урбаністыкі», а «мабільныя» тэмы на нашым і іншых сайтах карыстаюцца вялікаю папулярнасцю.

Аднак у большасці дыскусіяў аб тым, як пабудаваць устойлівую і паспяховую транспартую сістэму, не звяртаецца ўвага на адзін істотны момант. Большасць беларускіх даследаванняў робіцца без гендарнага падзелу на мужчын і жанчын. Атрымліваецца, што высновы робяцца на падставе абагульненых звестак, у той час як жанчыны карыстаюцца транспартнаю сістэмаю гораду іначай, чым мужчыны. Хочаце, каб жанчыны карысталіся роварам? У першую чаргу іх хвалюе бяспека, а на існуючых сцежках яны не павінны адчуваць сябе «пачаткоўцамі».

У ЕC  карыснасць такога падыходу зразумелі больш 15 год таму і праектуюць гарадскую мабільнасць з апорай на спецыфічныя патрэбы кожнага гендару. Беларусь толькі набліжаецца да разумення важнасці гэтага пытання.

У чым розніца?

Вось якім відам транспарту аддаюць перавагу мужчыны і жанчыны ЕC.

Гендар спліт

 

Мужчыны актыўней выкарыстоўваюць прыватнае аўто і матацыклы, у той час, як жанчыны абіраюць грамадскі транспарт і шпацыр. Відавочна, што гендарныя адрозненні ў Беларусі большыя. Жанчыны чыняць толькі 10% здарэнняў на дарозе. Нехта можа спісаць гэта на асцярожнасць «слабага полу», але хутчэй за ўсё справа ў тым, што ў нас значна менш жанчын ездзіць на прыватным аўтамабілі.

Адрозненні абумоўленыя і працягласцю жыцця – ужо цяпер жанчын пенсійнага ўзросту ў тры разы больш за мужчын. Гэты адрыў будзе толькі павялічвацца, як і павялічваецца агульная колькасць пенсіянераў адносна працаздольных грамадзянаў. А з больш сціплымі магчымасцямі (у прыватнасці, фінансавымі) пенсіянеры вымушаныя абіраць грамадскі транспарт.

Мужчыны і жанчыны перасоўваюцца па гораду таксама па розных прычынах. Калі большасць мужчынскіх паездак звязаныя з працаю або хобі, то жанчыны часцей ездзяць за пакупкамі, па сямейных справах ці на розныя забавы. Вызначае гэта рынак працы. Сярод жанчын больш беспрацоўных, ці занятых не поўны працоўны дзень. У выніку яны часцей карыстаюцца грамадскім транспартам не ў гадзіны пік, а таксама робяць больш перасадак і ездзяць на меншыя адлегласці.

Дадзеныя, інфраструктура і паслугі

Каб зрабіць грамадскі транспарт лепшым, улады мусяць улічваць інтарэсы жанчын на некалькіх узроўнях.

Па-першае, больш асэнсавана працаваць з дадзенымі. Статыстычныя даследаванні карыстання транспартнаю сістэмаю трэба рабіць з улікам гендарнага пытання. Пры ацэнцы існага стану транспартнай сістэмы, а таксама распрацоўцы стратэгіяў развіцця мабільнасці трэба ўлічваць адрозненні ў карыстанні транспартам мужчынамі і жанчынамі. Каб будучыя стратэгіі больш адпавядалі патрэбам карыстальнікаў, варта актыўней прыцягваць жанчын пры распрацоўцы такіх палітык.

Па-другое, адаптаваць інфраструктуру. Бяспечныя роварныя сцежкі і прывабныя гарадскія прасторы толькі папулярызуюць шпацыры і роварны рух. Тралейбусныя прыпынкі павінны цалкам абараняць ад дажду і ветру, а летам – ад сонца. Калі побач з імі няма бардзюраў і можна зручна зайсці з вазком у нізкаполы аўтобус, то жадання карыстацца грамадскім транспартам будзе болей.

Па-трэцяе, паслугі. Гэта значна танней, але не менш эфектыўна за інфраструктурныя змены. На падставе звестак аб карыстанні грамадскім транспартам жанчынамі неабходна скарэктаваць ягоны расклад руху не ў гадзіны пік. Мы ведаем, што жанчыны робяць больш перасадак, чаму тады не зрабіць квіткі на вызначаны прамежак часу з прывабнымі тарыфамі для ўсіх? Пры распрацоўцы ж дастасаванняў для смартфонаў запрашаць у фокус-групу пабольш жанчын.

Стэрэатып, што гендарныя адрозненні не тычацца транспартных пытанняў неабходна забываць. Калі мы жадаем зрабіць транспартную сістэму Менску зручнай для большасці грамадзян, то ігнараваць далей адрозненні ў патрэбах мужчын і жанчын неразважна.

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Антон Раднянкоў , Глеб Мартынаў, Іван Шыла· 13 Кастрычніка
Колькі плацяць беларускім экспертам у Страсбургу і як не бачаць будучыню ў Вільні
Колькі плацяць беларускім экспертам у Страсбургу і як не бачаць будучыню ў Вільні
Кулуары сесіі ПАРЕ, расейскія дэпутаты і праблемы беларускіх НДА.
Антон Раднянкоў , Глеб Мартынаў, Іван Шыла· 7 Кастрычніка
Сяргей Чалы пра TUT.by, эканоміку і сумную будучыню
Сяргей Чалы пра TUT.by, эканоміку і сумную будучыню
Нарэшце гэта здарылася – Сяргей Чалы прыйшоў да нас у падкаст!
Лукашэнка і амерыканскія выбары, Мінск культавы і бяда рэгіёнаў
Лукашэнка і амерыканскія выбары, Мінск культавы і бяда рэгіёнаў
Хто пераможа на амерыканскіх выбарах і чаму звальненне супрацоўнікаў дзярж.прадпрыемстваў уратуе бізнес? Адказы ў новым выпуску ідэйнага падкасту.