Папулізм у дзеянні. Як Саакашвілі праводзіць рэформы ў Адэсе

Нават калі рэформы ў Адэсе праваляцца, Міхаіл Саакашвілі ўсё адно застанецца пераможцам. “Ідэя” разбіраецца чаго дасягнуў былы грузінскі прэзідэнт па іншым баку Чорнага мора.
Іван Шыла· 8 Кастрычніка 2015
Папулізм у дзеянні. Як Саакашвілі праводзіць рэформы ў Адэсе
Ukrainian Interior Minister Arsen Avakov (2nd L) , First Deputy Interior Minister Eka Zguladze (3rd L), President Petro Poroshenko (C) and Governor of Odessa region Mikheil Saakashvili (2nd R) pose with newly graduated police officers during an oath-taking ceremony to launch the work of a new police patrol service, part of the Interior Ministry reform initiated by Ukrainian authorities in Odessa, August 25, 2015, in this handout photo provided by the Ukrainian Presidential Press Service. REUTERS/Markiv Mykhailo/Ukrainian Presidential Press Service/Handout via Reuters ATTENTION EDITORS - THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. REUTERS IS UNABLE TO INDEPENDENTLY VERIFY THE AUTHENTICITY, CONTENT, LOCATION OR DATE OF THIS IMAGE. FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. - RTX1PNDZ

Гэты пост у “Фэйсбуку”, прысвечаны 100 дням кіравання Саакашвілі, сабраў 6 тыс. рэпостаў і агулам сотні тысяч падабаек. Аўтар прыводзіць 25 пунктаў, якія ўжо атрымалася выканаць альбо плануецца гэта зрабіць у найбліжэйшы час. Сярод іншага, гэта барацьба з карупцыяй, скарачэнне колькасці чыноўнікаў, спрашчэнне заканадаўства і прыцягненне інвестараў. Калі пачытаць выказванні экспертаў пра вынікі працы былога грузінскага прэзідэнта, то ацэнкі ў цэлым падобныя – шмат здаровых ініцыятываў, але канкрэтных вынікаў давядзецца пачакаць.

Простыя словы, простыя рэчы

Адэса сёння – ключавы рэгіён Украіны і самы карумпаваны. Калі і прызначаць Саакашвілі, то менавіта сюды – тут порт, гандаль, таленавітыя людзі, карупцыя, алігархі, арганізаваная злачыннасць і пагроза сепаратызму. У падобнай атмасферы ён кіраваў Грузіяй дзевяць гадоў.

Каманда Саакашвілі не прапаноўвае нічога новага. У рэгіёне скарачаюць чыноўнікаў, а новыя наборы праходзяць па адкрытых конкурсах. Дзяржаўную службу робяць максімальна празрыстай і, дзе гэта магчыма, перадаюць функцыі прыватным кампаніям. Нізкія заробкі чыноўнікам будуць дапаўняцца з заходніх фондаў – з імі, як і са шмат якімі ўрадамі, Саакашвілі знаходзіцца ў прыязных стасунках. Злучаныя Штаты, напрыклад, ужо фінансуюць рэформу мясцовай паліцыі і антыкарупцыйную праграму ў вобласці. У адміністрацыі, дарэчы, ёсць аддзел з пяці чалавек, якія безупынна пішуць грантавыя заяўкі.

Спрашчаецца сістэма аказання паслуг – ужо ў кастрычніку 2015-га з’явяцца адзіныя цэнтры, дзе можна будзе ўзяць практычна любую даведку, замяніць пашпарт ці правы на кіраванне транспартам. У рэгіёне арыштоўваюць карупцыянераў, пракуратурай прызначаны вядомы па грузінскіх рэформах Давід Сакварэлідзэ, а іншы грузін Георгі Ларткіпанідзэ ўзначальвае і паліцыю вобласці. У маштабах усёй краіны рэфармаванне паліцыі займаецца таксама грузінка – Эка Згуладзэ.

Барацьба з карупцыяй і спрашчэнне бюракратычных працэдураў – гэта тое, што мае прыцягнуць інвестараў як унутраных, так і вонкавых. Для апошніх Саакашвілі – брэнд, якому можна давяраць і з якім ужо даводзілася працаваць. Развіваць Адэскі аэрапорт атрымалі запрашэнні тыя ж кампаніі, што інвеставалі ў лётную інфраструктуру Батумі і Тбілісі.

Рэформы закрануць сферу дзяржаўных закупак, мытную службу і мясцовыя падаткі. Каманда Саакашвілі прадставіла падобны пакет для ўсёй Украіны, але шанцаў у гэтым палітычным акне на яго прыняцце пакуль няма.

Але Адэса з Саакашвілі займела шанец стаць перадавым рэгіёнам, з якога будуць браць прыклад іншыя. Ужо сёння адмена мытаў тут уплывае на паводзіны ўрада і кіраўнікоў іншых вобласцяў. Далей уплыў можа толькі павялічыцца – Міхаіл на пасадзе губернатара паказвае, як рэфармаваць усю краіну. А гэта дакладна супадае з жаданнямі большасці ўкраінцаў.

СМС ад Саакашвілі

Каб зразумець, чаму ў Саакашвілі можа атрымацца, варта азнаёміцца з гісторыяй Сашы Баравіка. Першы намеснік грузінскага рэфарматара ў Адэсе і сённяшні кандыдат у мэры горада Баравік цягам апошніх дзесяцігоддзяў скончыў Гарвардскі ўніверсітэт, працаваў на Захадзе і зрабіў кар’еру юрыста ў кампаніі Microsoft.

Пасля змены ўлады ён прыехаў у Кіеў, каб разам з іншымі выпускнікамі найлепшых заходніх універсітэтаў дапамагчы ажыццяўляць рэформы. Праз некалькі месяцаў ён сышоў з пасады першага намесніка міністра эканомікі праз канфлікт з прэм’ерам Яцанюком. Па словах Баравіка, кіраўнік урада не гатовы ўспрымаць крытыку і агулам уся сістэма пакуль змяняцца не можа – вельмі шмат чыноўнікаў, мала кадраў ды ініцыятывы. Саша выступіў у тэлепраграме Савіка Шустэра, абвесціў пра сыход і накіраваўся ў аэрапорт.

І як гэта бывае ў кіно, ужо падымаючыся на борт самалёта, Саша атрымлівае смс-паведамленне ад Саакашвілі. Вяртаецца і знаходзіць у Адэсе тое, чаго не было ва ўрадзе – дух рэформаў, дынамізм і смеласць. Плюс моцную каманду тэхнакратаў, якая працуе разам не адзін год і гатовая да выклікаў.

Папулізм як інструмент рэформаў

Адметнасць працы каманды Саакашвілі як у Грузіі, гэтак і ў Адэсе – моцная медыйная кампанія. Палітык рэгулярна з’яўляецца на ТБ, ходзіць у народ і адчувае сябе як рыба ў вадзе на сустрэчах з грамадзянамі. Пару дзясяткаў адэсітаў абвесцілі бестэрміновы пратэст супраць прызначэння былой расійскай грамадзянкі Марыі Гайдар у вобласць – губернатар прыйшоў да народу і вырашыў пытанне за гадзіну.

Міхаіл адчытвае чыноўнікаў перад камерамі – відэа набірае мільёны праглядаў, але тут важныя нават не вынікі. Украінцы проста глядзяць на тое, чаго не бачылі дзесяцігоддзямі, у іх зараджаецца надзея, што хоць нехта ў гэтай краіне акажацца не карупцыянерам. І тут нават не важна, дасягне Саакашвілі поспеху ці не – пісьменны піяр і рэпутацыя зробяць сваю справу – вінаватымі зробяць алігархаў і бюракратыю, а былы грузінскі лідар у найгоршым выпадку застанецца тым, хто паспрабаваў і ў каго не атрымалася. Зрэшты, гэта цалкам імаверны сцэнар.

news_20150905_143920_1441453160

Але Саакашвілі чалавек, які хоча дасягнуць рэальных вынікаў паўсюль, дзе працуе. Катэгорыі народнай любові для яго не пусты гук, і любіць яго мусяць за канкрэтныя змены, а не толькі за слушныя словы. Таму надзея ва ўкраінцаў усё ж ёсць.

Яго старонка ў “Фэйсбуку” мае ў два разы больш падпісантаў, чым у Пятра Парашэнкі. Саакашвілі не супраць асабіста інструктаваць паліцыю, бурыць муры на зачыненых пляжах ці апрануць вайсковую форму на сустрэчы з памежнікамі. Зрэшты, ён заўжды хоча быць такім сваім хлопцам, простым чалавекам з добрымі мэтамі і патрэбнымі ведамі. “Міша” – зусім не выпадкова, што палітыка называлі гэтак у Грузіі і называюць цяпер у Адэсе.

Калі вам гэта нагадвае Лукашэнку, то гэта абсалютная рацыя. Толькі варта ўлічваць, што Саакашвілі працуе з незалежнымі медыямі, у краіне, дзе робяцца сапраўдныя журналісцкія расследаванні і дзе людзей на сустрэчы з ім не зганяюць і папярэдне не інструктуюць. Ён мусіць казаць тое, пра што могуць перапытаць.

Таму папулізм Саакашвілі – гэта хутчэй інструмент пры правядзенні непапулярных структурных рэформаў, да таго ж у супрацьстаянні з урадам, алігархамі і часткай мясцовай эліты. Новая (і ў значнай ступені прыезджая) каманда павінна разлічваць, як бы банальна гэта не гучала, на народ. Рэцэпт поспеху Міхаіла просты – ён папуліст у дзеянні.

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Сто тысяч у Nexta, Чарнобыль ад HBO і мітынг за рэформу 328
Сто тысяч у Nexta, Чарнобыль ад HBO і мітынг за рэформу 328
А таксама вынікі апытання – хто вы, нашыя слухачы.
Якая будучыня ў вышымаек, ці можна зарабіць на Дню Волі і ці прыйдзе дзень X?
Якая будучыня ў вышымаек, ці можна зарабіць на Дню Волі і ці прыйдзе дзень X?
Павел Белавус госць падкасту, які мы запісалі на Belarus Future Unconference.
Іван Шыла· 7 Траўня
Гульня тронаў, як смяяюцца з жартаў пра палітыку і новае мінскае жыццё
Гульня тронаў, як смяяюцца з жартаў пра палітыку і новае мінскае жыццё
Журналіст і стэндапер Міхаіл Ільін у ідэйным падкасце.