Блізкія і далёкія: як распадаюцца сем’і праз канфлікт ва Украіне

Васіль Бялько· 23 Траўня 2016
Блізкія і далёкія: як распадаюцца сем’і праз канфлікт ва Украіне

З чаго ўсё пачалося.

Гісторыю нашых герояў мы пачынаем распавядаць з лютага 2013 году. Майдан змяніў рэчаіснасць не толькі Украіны, але і ўсяго рэгіёна: еўрапейскай часткі Расіі, Беларусі, краін Прыбалтыкі. Гэта стала кропкай адліку – пасля забойстваў падчас супраціву маніфестантаў і “Беркута” на Майдане ў кожнай хаце пачаліся спрэчкі: хто вінаваты, хто мае рацыю і што рабіць далей. Гэта не проста канфлікт на палітычнай глебе, гэта канфлікт светапоглядаў і, адпаведна, канфлікт пакаленняў.

Трэнер Людміла Ціханчук з Адэсы падчас пратэстаў у Кіеве ездзіла на Майдан, а потым здарылася падзея, якая закранула кожнага жыхара Адэсы яшчэ мацней, чым падзеі зімы. 2 траўня ў цэнтры горада адбыліся сутыкненні паміж актывістамі «Еўрамайдана» і «Антымайдана», загінула некалькі дзясяткаў чалавек.

“Кропкай адліку стала тое, што я ўбачыла сваю сястру на фотаздымках з расійскім сцягам на мітынгу”, – распавядае Людміла. Яны з сястрой ніяк не абмеркоўвалі гэтую сітуацыю і усё нібыта забылася, але падчас падзеяў 2 траўня канфлікт аднавіўся з новай сілай і прынес новую хвалю непаразумення, здаецца, немагчымага паміж сёстрамі: “Гэта страшна, таму што ты разумееш, што чалавек цябе ударыць…”. Людміла прызнаецца, што ў дзяцінстве былі і сваркі, і бойкі, але каб забіць… такой думкі ніколі не ўзнікала.

Журналістка з Мінску Вольга Ярохіна не можа назваць момант, калі адбыўся разрыў з яе бацькамі: “Проста ў адзін момант аказалася, што нашы погляды на сітуацыю дыаметральна супрацьлеглыя.”

“Беспярэчна слухайся”

Медыятар і кіраўнік некамерцыйнай арганізацыі «Інститут миру і порозуміння» Роман Коваль упэўнены, што ў большасці гэтых сітуацый прысутнічае канфлікт пакаленняў. Бацькі лічаць, што маюць права навязваць свой светапогляд, у тым ліку палітычны, маладому пакаленню.
Раман адзначае, што вытокі гэтай праблемы бяруць пачатак у школе савецкага ўзору, дзе вучням забаронена выказваць сваё меркаванне, а аўтарытэт старэйшых непарушальны. У заходняй мадэлі адукацыі, наадварот, прадугледжваюцца дыскусіі і цалкам нармальным з’яўляецца дыскусія з выкладчыкам.

Бацькі нашай гераіні Людмілы з Сібіры, і яна таксама адчула адрознасць іх перакананняў: “Зараз, абдумваючы, я так разумею, што мама пакінула сваю радзіму там і тут яе так і не змагла набыць…”.
У сям’і заўсёды смяяліся з людзей, які размаўляюць на ўкраінскай. Перакананне, што гэта нармальна і правільна было настолькі моцным, што сама Людміла вывучыла ўкраінскую толькі ў дарослым узросце з дапамогай фільмаў. Бабуля ўсе не разумела: “Навошта табе гэтая цялячая мова, навошта яе вывучаць?”

Прапаганда.

У бацькоў журналісткі Вольгі Ярохінай не было ні сяброў, ні сваякоў ва Украіне. Адзіны канал, праз які яны атрымлівалі інфармацыю – гэта СМІ. Вольга спрабавала даказваць ім, што некаторыя навіны могуць быць фальшывымі і не ўсе варта браць на веру.

Мы не размаўляем на гэтыя тэмы.

“Калі ў нас канфлікт – гэта заўседы крыніца негатыўных асацыяцый, крыніца боязі, таму найбольш папулярная стратэгія ў нашым грамадстве – гэта пазбяганне канфліктнай сітуацыі, сыход, ухіленне, альбо прыстасаванне,” – сцвярждае медыятар Раман Коваль.
Альтэрнатывай гэтаму шляху з’яўляецца працэс вырашэння канфліктнай сітуацыі, у якім, безумоўна, павінны быць зацікаўленыя абодва бакі.

“Зразумела, што ўсе хочуць абмеркаваць навіны. Я маўчала. І калі ўжо мяне выклікалі на адкрытую размову, я проста ўстала і сказала, што я не буду абмяркоўваць гэтую тэматыку, бо вы дарагія мне людзі”, – такім чынам паспрабавала пазбегнуць канфліктнай сітуацыі Вольга з Мінску.
Аднак размовы на гэтым не скончыліся, час ад часу Вольга чуе, што яе бацькі абмяркоўваюць расійска-ўкраінскі канфлікт, але ў гутарку яна не ўключаецца. Яна абрала гэтую стратэгію, таму што найперш цэніць добрыя адносіны з бацькамі.

Што зрабіць у першую чаргу?

“Эмоцыі трэба разумець і ўсведамляць”, – тлумачыць Раман Коваль. Паводле медыятарв, трэба прызнацца сабе, што эмоцыі і пачуцці сапраўды есць, а потым задаць сабе пытанне: “Чаму яны так востра праяўляюцца і адкуль яны бяруцца?” Такі самааналіз дапаможа зразумець, як глыбока знаходзіцца гэта перажыванне.

Часта атрымліваецца так, што другая палова канфлікту знаходзіцца ў другой краіне. Так, шмат сем’яў маюць сваякоў адразу ў Расіі, Украіне і Беларусі. Медыятар у гэтым выпадку рэкамендуе табу на палітычныя тэмы па тэлефоне. Лепшым рашэннем буде праста запрасіць сваякоў у госці, іншым часам проста змяненне інфармацыйнай прасторы дапамагае зруйнаваць усе спрэчкі.

Працяг таго, што ўжо было.

Людміла Ціханчук не верыць, што можна так проста, як у праграмме па тэлебачынні, узяць і праз пару дзён дараваць сваякоў пасля такога: “Магчыма, гэта проста фінал таго, што было ўсе жыццё”.

“Калі ўзнікае канфліктная сітуацыя ў грамадстве, вельмі прадказальна і верагодней за ўсё, што людзі, якія і так знаходзяцца ў стане канфлікту зоймуць супрацьлеглыя пазіцыі”, – упэўнены медыятар Раман Коваль. Часам людзі проста шукаюць прычыну, каб разыйсціся ў розныя бакі і тут ужо нічога не зробіш.

Што далей?

Людміла лічыць, што вярнуцца да ранейшых адносін ужо нельга: “Вайна, яна як лакмусавая паперка, выяўляе тыя грані сутнасці таго ці іншага чалавека, якія ім старанна хаваюцца ад соцыўма. І вось адна з граняў тых людзей, якія актыўна клікалі і падтрымлівалі агрэсію РФ у дачыненні да Украіны, магчымасць здрадзіць, падставіць. Значыць, мы зможам мець зносіны потым, але заўсёды будзем памятаць, што гэтыя людзі могуць здрадзіць ў любы момант, што ім давяраць нельга.”

***

Як мы бачым, асабістае цесна сплятаецца з палітычным. Вайна, якія б ні былі ў яе палітычныя прычыны, заўседы закранае лёсы і душы людзей. Цэлая палітра эмоцый і адчуванняў адкрываецца перад людзьмі ў такія моманты. Але трэба памятаць, што кожная сцяна калі-небудзь будзе разбурана. Былі моманты ў гісторыі, калі сцяна дзяліла цэлыя гарады, але час мінае, змяняюцца палітыкі і палітычныя рэжымы, сцены падаюць пад націскам жадання і веры і становяцца проста ўспамінам. Хоць і балючым

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Васіль Бялько· 18 Жніўня 2015
Кожны сябар дадае 700 пройдзеных крокаў у дзень
Кожны сябар дадае 700 пройдзеных крокаў у дзень
Навошта карпарацыі купляць сваім супрацоўнікам фітнес-трэкеры і як разумныя гадзіннікі зменяць нашае жыццё, расказвае дызайнер Fitbit.
Васіль Бялько· 14 Жніўня 2015
Правы чалавека ды дэмакратыя не цікавяць інвестараў
Правы чалавека ды дэмакратыя не цікавяць інвестараў
Як Беларусі прыцягнуць інвестыцыі і куды ідуць вялікія грошы, тлумачыць дырэктар аналітычнага Цэнтра Астрагорскага Яраслаў Крывой.
Васіль Бялько· 3 Жніўня 2015
Праз “укантакце” можна прадаваць нават вагоны
Праз “укантакце” можна прадаваць нават вагоны
Сустваральнік digital-агенцтва Ufox Аляксей Купрэеў распавядае пра міфы сацыяльнай сеткі “УКантакце” і дзеліцца парадамі для бізнесу.