Валоданне і продаж зброі ў Беларусі: ці патрэбная лібералізацыя?

Пяць адказаў, чаму гэтага рабіць не трэба і чаму ў найбліжэйшай будучыні не будзе зменаў.

Зміцер Лысюк· 7 Лютага
Валоданне і продаж зброі ў Беларусі: ці патрэбная лібералізацыя?

Нягледзячы на тое, што легалізацыя зброі не знаходзіцца ў топе найбольш важных пытанняў у краіне, пэўная дыскусія на гэты конт у грамадстве існуе. Пытанне зброі ў Беларусі рэгулюе адпаведны Закон “Аб зброі”, які быў прыняты ў 2001-ым годзе.

Варта адзначыць, што ён накладае шмат абмежаванняў датычна набыцця і валодання зброяй. Напрыклад, забараняецца яе набываць асобам, якія раней былі працягнутыя да адміністратыўнай адказнасці за дробнае хуліганства альбо за паўторнае, цягам года, распіццё піва. Да таго ж сама працэдура атрымання дазволу на агнявую зброю (напрыклад, паляўнічую) досыць складаная, забюракратызаваная (розныя паперкі і камісіі) і можа займаць некалькі месяцаў.

У суседзяў сітуацыя істотна не адрозніваецца. Тыя ж Украіна, Польшча маюць таксама сур’ёзныя абмежаванні што да набыцця і валодання зброяй.

Падобна на тое, што ў найбліжэйшай будучыні ў Беларусі па гэтым пытанні не варта чакаць зменаў (лібералізацыі). Ды яны і непатрэбныя. І вось чаму.

1. Адсутнасць культуры абыходжання са зброяй.

У Беларусі няма шматгадовай традыцыі абыходжання са зброяй і звязанага з гэтым пачуцця адказнасці. Калі параўноўваць нас са Злучанымі Штатамі, то там на працягу стагоддзяў валоданне зброяй было нармальнай з’явай. З пакалення ў пакаленне перадаваліся адпаведныя навыкі і з дзяцінства людзі разумелі што гэта, навошта і як з ёй трэба абыходзіцца.

Сярод насельніцтва павінна быць разуменне, што зброя – гэта не сродак запалохвання, пагрозы альбо павышэння самаацэнкі, а рэч, якую трэба ўжываць толькі для абароны. Інакш гэта можа прывесці да трагічных падзей. Страшна ўявіць, што б адбылося, калі б Улад Казакевіч меў на руках стрэльбу ці аўтамат, а не бензапілу.

2. Няма падставы для маштабнага ўзбраення насельніцтва.

Адным з аргументаў прыхільнікаў легалізацыі зброі з’яўляецца магчымасць самаабароны ў выпадку небяспекі для жыцця і здароўя.

Аднак у Беларусі колькасць такіх асабліва цяжкіх злачынстваў як забойства, замах на забойства або разбой адносна невялікая (каля 0,7 % ад агульнай колькасць злачынстваў). Прычым прыкладна траціна забойстваў у краіне адбываецца на сямейна-бытавой глебе. А гучныя справы па забойствах або рабаваннях можна пералічыць па пальцах.

Да гэтага варта дадаць практычна поўную адсутнасць арганізаванай злачыннасці і нізкі ўзровень выкарыстання агнявой зброі. Гэта значыць, беларусы фактычна не маюць неабходнасці адстрэльвацца, а маштаб патэнцыйнай рэформы не адпавядае ўзроўню яе патрэбнасці ў краіне.

3. Беларусы занадта шмат п’юць.

У рэйтынгу Сусветнай арганізацыі аховы здароўя Беларусь апынулася на 27-ым месцы па спажыванні алкаголю на душу насельніцтва. Хаця яшчэ нядаўна была ў першай тройцы. Асабліва трывожна, што вялікая колькасць злачынстваў здзяйсняецца ў краіне пад уздзеяннем алкаголю. У 2017-ым годзе з больш як 61 тыс. злачынстваў, па якіх было скончанае папярэдняе следства, кожнае чацвёртае было здзейснена нецвярозымі людзьмі.

Пры ліберальным стаўленні да зброі беларусы нападпітку будуць хапацца не за нажы і каструлі, а за ствалы. І наступствы будуць нашмат больш сур’ёзныя, чым сёння. Бо п’янаму чалавеку становіцца складаней адэкватна ацэньваць сітуацыю і наступствы.

4. Легалізацыя зброі і ўзровень чалавечай культуры.

Варта адзначыць, што ў шматлікіх развітых краінах даволі вялікі працэнт насельніцтва мае зброю на руках. Напрыклад, у Швейцарыі гэты паказнік у шэсць разоў вышэйшы, чым у Беларусі. А забойстваў у 7 разоў менш. І, хутчэй, справа не ў тым, што зброя адпужвае патэнцыйных злачынцаў, а ў тым, што ўзровень чалавечай культуры ў гэтай краіне знаходзіцца на высокім узроўні, а жыццё мае вялікую каштоўнасць.

Узровень культуры складана вымераць. Аднак беларусам, бадай, ёсць куды расці. Яскравым прыкладам гэтага і праявай непавагі да чалавечага жыцця з’яўляецца выкарыстанне смяротнага пакарання ў нашай краіне (апошняй у Еўропе). Гэта адбываецца з маўклівай згоды грамадства.

5. Улада баіцца ўзброенага насельніцтва.

Калі казаць пра перспектывы лібералізацыі продажу і валодання зброяй у Беларусі, то відавочна, што сёння дзяржава нават не разглядае такога варыянта. І мяркуючы па ўсім, не будзе разглядаць і ў найбліжэйшай будучыні. Прынамсі пры Лукашэнку.

Наяўнасць у вялікай колькасці зброі ў насельніцтва – гэта патэнцыйная пагроза для ўладаў. І яны гэта разумеюць. Бо калі прыйдзе крызіс, які выльецца ў сур’ёзную незадаволенасць насельніцтва, хто ведае, наколькі далёка ўсё можа зайсці.

А з улікам геапалітычнай сітуацыі і агрэсіўнай Расіі – гэта дадатковая рызыка. Бо для прарасейскіх элементаў гэта была б выдатная магчымасць мець легальна на руках сур’ёзны боекамплект.

Тое, што ўлады паталагічна баяцца ўзброеных грамадзянаў, пацвярджае і практыка канфіскацыі афіцыйна зарэгістраванай зброі ў насельніцтва гарадоў і вёсак, куды прыязджае Лукашэнка. Бо нашмат больш упэўнена сябе адчуваеш, калі ў цябе ёсць аўтамат, а ў апанентаў адно вілы ды рыдлёўкі.

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Зміцер Лысюк· 28 Кастрычніка
Беларуская сельская гаспадарка памірае? Паглядзіце на прыватных фермераў
Беларуская сельская гаспадарка памірае? Паглядзіце на прыватных фермераў
Чаму неабходна вызваліць бізнес-патэнцыял у любімай сферы Аляксандра Лукашэнкі. 
Дзевяць рэчаў, за якімі варта сачыць падчас парламенцкай кампаніі
Дзевяць рэчаў, за якімі варта сачыць падчас парламенцкай кампаніі
Тлумачым на гіфках, як ацэньваць, што будзе з беларускім парламентам пасля лістападаўскіх выбараў. 
Глеб Ляпейка· 19 Жніўня
Як у Беларусі вырашаюць праблему смецця – і чаму гэтых дзеянняў мала
Як у Беларусі вырашаюць праблему смецця – і чаму гэтых дзеянняў мала
Перапрацоўка смецця – гэта добра, але не чароўная таблетка ад усіх праблем.