Наколькі беларускія жанчыны далёкія ад фемінізму?

Нягледзячы на тое, што беларускія жанчыны відавочна дыскрымінуюцца, большасць саміх жанчын скептычна ставіцца да феміністычных ідэй.
Іна Чанчавік· 29 Чэрвеня
Наколькі беларускія жанчыны далёкія ад фемінізму?
#такаякакесть375

Новы праект, які зладзілі тры беларускі – Кацярына Барушка, Дарʼя Сапранецкая і Алена Скарабагатава – намагаецца давесці, што жанчыны маюць права патрабаваць, каб да іх ставіліся з павагай, незалежна ад таго, як яны выглядаюць і якія маюць грудзі.

І, здаецца, што хоць многія беларускія жанчыны падзяляюць ідэі такога праекта, большасць з іх негатыўна ставіцца да фемінізму. Паводле даследаванняў маніторынгавага агенцтва NewsEffector толькі 4 % беларусак далучаюць сябе да феміністак, а 55 % выступаюць супраць фемінізму, з якіх 17% скрайне не падтрымліваюць ідэй феміністычнага руху.

Пры тым, калі верыць гендарнаму індэксу роўнасці Праграмы развіцця ААН, то ў нас усё добра і нашая краіна займае не самае горшае 31-ае месца з 188. Але ў практыцы ўсё значна горш.

Паводле даследаванняў ступені гендарнага разрыву Сусветнага Эканамічнага форуму, жанчыны ў Беларусі не толькі павольней прасоўваюцца па кар’ернай лесвіцы, але і зарабляюць менш за мужчын на тых жа пасадах. Эксперты СЭФ адзначаюць, што ў сярэднім заробак жанчын, якіх у беларускім грамадстве 54 %, меншы ў 1,6 раза.

#такаякакесть375

“Шкляная столь” беларускіх жанчын

У 2016 годзе The Economist правёў даследаванне на тэму “шкляной столі” для жанчын у свеце.

Гэта азначае мяжу ў кар’еры, вышэй за якую жанчына не можа падняцца.

Паводле гэтага даследавання, у найлепшую чацвёрку краін, у якіх колькасць жанчын у парламенце складае 40 % і вышэй, увайшлі Швецыя, Ісландыя, Фінляндыя ды Іспанія. І менавіта ў гэтай катэгорыі Беларусь выглядае не так блага, бо ў Палаце прадстаўнікоў 34 % дэпутатаў складаюць акурат жанчыны.

Але гэты паказнік хутчэй звязаны з фальсіфікацыямі на выбарах, чымся з гендарнай роўнасцю ў беларускім грамадстве.

Гэта добра бачна, калі ўзяць іншы прыклад, – дэкрэтны адпачынак.

Высокаразвітая і высокатэхналагічная Японія лідаруе па роўнасці ў дэкрэтным адпачынку. Жанчынам там даецца 35,8 тыдняў, мужчынам – 30,4, прычым з поўным заробкам на апошнім месцы працы. У першую тройку тут таксама трапіла Паўднёвая Карэя – 25,3 і 16,1 тыдня адпаведна, Партугалія – 19,9 і 11,5 тыдня.

У Беларусі ж пра тое, што бацькі могуць сысці ў дэкрэт, практычна невядома, і гэта таксама непапулярна. Ахвотным даводзіцца нават даказваць свае правы ў аддзеле кадраў, каб сысці ў адпачынак для дагляду за дзіцём.

Хоць паводле закону гэтым правам можа скарыстацца і мама, і тата, а таксама іншыя блізкія чальцы сям’і.

Так у 2015 годзе сваім правам на дэкрэтны адпачынак скарысталіся 3 097 мужчынаў, што складае толькі 1 % ад усёй колькасці дэкрэтных адпачынкаў у гэтым годзе. А менавіта раўнапраўны ўдзел абодвух бацькоў у выхаванні дзяцей з’яўляецца гарантам псіхічнага здароўя дзіцяці і сямейнага шчасця.

Не спрыяе гэтаму і тое, што ў Беларусі выплаты ў дэкрэтным адпачынку прывязаныя да сярэдняй заработнай платы па краіне. У той час у Еўропе сума выплат залежыць ад заробку. У сярэднім гэта 80 % ад штомесячнай заработнай платы. Менавіта эканамічны фактар з’яўляецца адной з асноўных прычын, чаму ў Беларусі менавіта жанчыны сыходзяць у адпачынак для догляду за дзіцём, бо зарабляюць яны звычайна менш за мужчын.

Але нават калі вярнуцца да колькасці жанчын у беларускай палітыцы, то ўсё ж той факт, што траціну ніжэйшай палаты беларускага парламента складаюць жанчыны, не варта перабольшваць. Парламент у беларускіх умовах – гэта ўсё ж не тое месца, дзе прымаюцца рашэнні.

Праўда ў тым, што вядомае выказванне Лідзіі Ярмошынай, што “жанчына павінна боршч варыць, а не па вуліцах бадзяцца”, шмат сведчыць пра палітычную кар’еру беларусак.

Жанчыны займаюць толькі два крэслы міністраў у Беларусі, хоць агулам у Беларусі 24 міністэрствы.

#такаякакесть375

Стаўленне грамадства да фемінізму

Напэўна, Лідзія Ярмошына належыць да таго кола людзей, якія негатыўна ставяцца да фемінізму і, як і большасць беларусаў, асацыююць феміністычны рух з жанчынамі, якія незадаволеныя сваім сацыяльным статусам, з кар’ерысткамі і мужчынападобнымі істотамі, якія не могуць выйсці замуж.

Таму і асноўнай задачай для нешматлікіх феміністак Беларусі з’яўляецца барацьба са стэрэатыпным разуменнем фемінізму. Нягледзячы на тое, што роўныя правы жанчын і мужчын замацаваныя ў Канстытуцыі, а таксама ў шматлікіх законах, на самой справе да роўнасці яшчэ далёка. Звязана гэта з патрыярхальнасцю грамадства, у якім выхоўваюцца і жанчыны, і мужчыны.

Ніхто аднак не нараджаецца з жаданнем выключна “варыць боршч”, якое з’яўляецца толькі наступствам грамадскага меркавання.

ПаказацьСхаваць каментары
Вам спадабаецца
Зміцер Лысюк· 17 Ліпеня
Ніколі не позна перастаць быць неталерантнай нацыяй
Ніколі не позна перастаць быць неталерантнай нацыяй
Чатыры шляхі, як беларусам перамагчы расізм і неталерантнасць.
Пошукі нацыянальнай ідэі, цуды ад ПВТ і рэклама Mark Formelle
Пошукі нацыянальнай ідэі, цуды ад ПВТ і рэклама Mark Formelle
Тры белых мужчыны-фемініста абмяркоўваюць фемінізм і іншыя важныя рэчы.
Іна Чанчавік· 8 Жніўня 2016
Ці заслугоўваюць беларускія дэпутаты свае заробкі?
Ці заслугоўваюць беларускія дэпутаты свае заробкі?
Беларускія дэпутаты зарабляюць больш, чым павінны, але куды менш, чым атрымліваюць за сваю працу нармальныя парламентарыі.